De maag en de geest door: Dr Ir Bob Cramwinckel Iedereen weet dat het ongelijk verdeeld is in de wereld. De één leert een taal door er gewoon maar naar te luisteren en een ander moet lang boven de boeken hangen. De één wil maar niet deugen en de ander is de ideale schoonzoon of schoondochter. De één snapt wiskundige vraagstukken in een flits en de ander blijft met vraagtekens zitten. De één komt tijd tekort en de ander weet de dag niet door te komen. Zo is het ook met lichaamsgewicht. De één kan eten wat hij wil en de ander heeft grote moeite om dat lichaamsgewicht onder controle te houden. Er is ongelijkheid en dat begint al bij de geboorte. Daar kan je moeilijk over doen en je kunt je best doen om daar wat aan te doen. Je kunt in de wereld alle bergen omver halen zodat iedereen kans maakt op evenveel zonlicht. Maar wat schiet je daar mee op? Maar je kunt het ook van een andere kant bekijken. Dan zie je de schoonheid van dat ongelijke landschap. Dan zie je misschien ook de schoonheid van een ongelijke samenleving. De meest trieste woonwijken zien er altijd eenvormig uit. Als iedereen een gelijke garage, gelijke TV aansluiting in dezelfde woonkamer, gelijke Niemand die zegt ’zo werkt het niet. We moeten het op een andere manier aanpakken.’ slaapkamers en een identiek zwembad heeft, krijgt het opeens iets tragisch. Verschillen zijn niet vervelend, integendeel ze inspireren. Deze ongelijkheid is volgens mij een essentieel onderdeel van het geheel. Want juist door verschillen worden betekenissen zichtbaar. En betekenissen prikkelen de geest. Het feit dat er mensen zijn die aanleg voor wel en voor geen dikte hebben, prikkelt de geest. Wat zou dat zijn? De geest zou het antwoord moeten kunnen vinden en alleen de geest vindt de oplossing. We leven op dit moment in een dwaze samenleving. Het gekke is dat voor ieder persoonlijk probleem een instantie bestaat die een oplossing heeft. Deze gekte blijft in stand zolang hulpverlener en hulpnemer daarin blijven geloven. Voor je probleem ga je naar een ander. De hulpnemer zoekt graag de oplossing bij een ander en de hulpverlener heeft daar meestal ook baat bij. Daarom blijft het in stand. Een opmerkelijk kenmerk van deze situatie is dat het niet uitmaakt hoe lang het proces duurt. Het mag blijkbaar ook eindeloos lang duren. Niemand die zegt ’zo werkt het niet. We moeten het op een andere manier aanpakken.’ Nu kunnen alle nieuwe ideeën op algemeen applaus rekenen op één na. Daar mogen we niet aankomen. Dat ene idee zegt het volgende: ‘het ligt aan jezelf’. Toch is dat een goede gedachte. Want we zijn allemaal ongelijk aan elkaar. En als je iets wil veranderen, dan moet je bij jezelf beginnen. Daar is toch niets mis mee? Dan heb je het in eigen hand en het kost je niets. Bovendien kan je op het ene gebied vaardiger wordt kan het ook op andere gebieden van pas komen. Er zijn twee mogelijkheden. Overgewicht is een mooie uitdaging om kennis te maken met het verschijnsel blokkades Eén mogelijkheid is om je dik zijn gewoon te accepteren. Want met dik zijn is niets mis. Leef er naar en geniet van je eten. Je hebt meer trek dan een ander en zeer waarschijnlijk zou je niet eens een magere spriet willen zijn. Een andere mogelijkheid is dat je wél wilt afvallen. Dan moet je beginnen met goed om je heen te kijken. Welke mensen hebben een prettig figuur? Stel je eens voor dat er een tovenaar zou bestaan die je onmiddellijk een nieuw postuur zou kunnen geven. Een postuur voor je verdere leven. Welk postuur zou je dan kiezen? Neem er enkele weken te tijd voor om je daar een goede voorstelling van te maken. Wat zullen de consequenties zijn? Denk daar over na. Je zult mogelijk meer tijd over houden voor andere zaken, want je zult minder tijd kwijt zijn met het volgen van diëten. Komt dat prettig over? Wat ga je met die tijd doen? Eten zal ook een minder belangrijke plaats gaan innemen. Zie je dat als een nadeel of als een voordeel? Denk daar over na. Pas als je goede antwoorden hebt gevonden zal het afvallen kunnen beginnen. Je zult dan vervolgens moeten nadenken hoe je met een lege maag moet omgaan. Je zult moeten nadenken hoe je met een slanker postuur moet omgaan. Je moet erop verdacht zijn dat je verscholen psychologische blokkades kunt bezitten. Een voorbeeld hiervan is een voor jou volstrekt logische gedachte dat mensen je moeten beoordelen op je innerlijk en niet op je uiterlijk. Deze opvatting kan er voor zorgen dat je onbewust aanvaardt hebt dat een onaantrekkelijk lichaam wel bij jou past. Afvallen zal dan niet lukken, totdat je deze blokkade onder ogen hebt gezien en de betrekkelijkheid ervan begrijpt. Er kunnen geheel andere blokkades zijn. Het interessante is dat je zult merken dat je leven leuker wordt als je blokkades leert op te heffen. Overgewicht is een mooie uitdaging om kennis te maken met het verschijnsel blokkades en het wonderlijke effect te ervaren van een vrij gevoel als deze blokkades hun werking verliezen. Daar kan geen reep chocolade tegen op. De huidige hang naar diëten is te vergelijken met de man die midden in de nacht naar zijn autosleutels zoekt. De huidige hang naar diëten is te vergelijken met de man die midden in de nacht naar zijn autosleutels zoekt. Hij zoekt voortdurend en blijft onder het licht van een lantaarnpaal zoeken. Een voorbijganger die zijn hond uitlaat wil wel helpen, maar vraagt eerst: weet u het zeker dat u de sleutels hier bent verloren? ‘Nee’, zegt de man, ‘ik ben mijn sleutels ergens anders verloren maar daar is het zo donker.’ Soms moeten we de duisternis in gaan om de juiste antwoorden te vinden. Dat zal niet een simpele weg van de minste weerstand zijn. Gelukkig heeft de duisternis ook mooie verstilde momenten. Dit idee zal geen algemeen applaus ontvangen. Want je moet het zelf willen en je moet het zelf doen. Pas op het moment dat je het effect ervaart van oplossende blokkades, begrijp je de betekenis van deze aanpak.     Biografie Dr Ir Bob Cramwinckel studeerde Levensmiddelenchemie aan de Landbouwuniversiteit te Wageningen en promoveerde daarna op een voedingsfysiologisch onderwerp. Na zijn studie heeft hij in Nijmegen een project gecoördineerd dat onderwijslesmateriaal op het gebied van gezondheid voor het basisonderwijs ontwikkelde. Daarna heeft Cramwinckel de afdeling Sensorisch onderzoek op het RIKILT-DLO te Wageningen geleid. In 1991 richtte hij het Centrum voor Smaakonderzoek (CSO) in Wageningen op. CSO is een zelfstandig bureau dat smaakonderzoek doet in opdracht van het bedrijfsleven. Volgens Cramwinckel is smaak een levendige wisselwerking van psychologische factoren en het zintuiglijk waarnemen van producteigenschappen. Consumenten houden er altijd, vaak onbewuste associaties en herinneringen op na die de smaak extra dimensies geven. Daarom kunnen ook verpakkingen, afmetingen, herkomst, merknaam, kleurgebruik, omgeving, ervaring etc. de smaak beïnvloeden. Kort samengevat: een product is niet lekker, maar wordt lekker gevonden. De opvattingen van Cramwinckel ten aanzien van smaakonderzoek leggen dus de nadruk op betekenissen die mensen aan producten geven. Het lichaam volgt de betekenissen die de geest oplegt. De meeste kinderen vinden bijvoorbeeld bier niet lekker, maar de betekenis van bier drinken kan er voor zorgen dat na enig doorzetten, bier op een dag erg lekker wordt gevonden. Ander voorbeeld: een glas wijn smaakt ’s ochtend om 9 uur totaal anders dan ‘s middags thuis na een drukke werkdag. Of iemand vindt een volkerenboterham met roomboter en oude kaas het allerlekkerst, maar dan wel ’s avonds laat. Interacties van lichaam en geest worden duidelijk gemaakt met het door Cramwinckel ontwikkelde drie smaken onderzoeksmodel. Meer informatie: www.smaakonderzoek.nl. Het bedrijf van Bob Cramwinckel organiseert onder andere een workshop over smaak, meer informatie hierover is te vinden op www.deverpaktesmaak.nl