Vet zorgt voor eten met gezond verstand door: Martien Witsenburg Wat voor dieet je ook gebruikt ze MOETEN de essentiële voedingsstoffen in zich hebben. Dat geldt dus ook voor de oliën en vetten die je gebruikt. Bovendien moet dat wel met gezond verstand. In mijn visie ontbreekt dat in het dieet van Sonja Bakker. Het is toch zo dat velen van ons zijn grootgebracht met het idee, dat we vet eten zoveel mogelijk moeten vermijden. Vet zou immers ongezond zijn, je wordt er dik van en het verhoogt de kans op hart- en vaatziekten. Allemaal waar, als je het tenminste over een overmaat aan bepaalde verzadigde vetten hebt. Maar er zijn ook enkelvoudig onverzadigde en meervoudig onverzadigde vetten. Die laatste zijn voor onze gezondheid juist heel waardevol. Zelfs onmisbaar. Daarom worden de meervoudig onverzadigde vetten ook wel essentiële vetzuren genoemd ook wel aangeduid als omega-3 en omega-6. De hersenen bestaan voor meer dan de helft uit essentiële vetzuren. Onze hersenfunctie en -ontwikkeling is voor een groot deel van deze vetten afhankelijk. Je lichaam heeft ze nodig om goed te kunnen functione-ren, maar kan ze zelf niet maken. Dus moeten ze uit je voeding komen. Dan is er nog een andere categorie vetten, de zogenaamde transvetten, die ontstaan door industriële bewerking van vloeibare oliën in vaste(re) vetten. Deze kunstmatige vetten zijn uiterst schadelijk voor de gezondheid. Het is dus van belang dat we onderscheid maken tussen gezonde en ongezonde vetten. Vitale vetten en fatale vetten (Mary G. Enig - Feiten over vetten, 2004) Light is not right In onze voeding is 40 procent van de calorieën afkomstig uit vetten. Het is niet voor niets dat de overheid hiervoor waarschuwt in diverse campagnes. Voeding met een te hoog vetgehalte veroorzaakt gezondheidsproblemen zoals hart- en vaatziekten, verhoogd cholesterol, kanker, diabetes, multiple sclerose, artritis, premenstruele spanning en andere degeneratieve aandoeningen. De ommezwaai naar het andere uiterste - vetvrije producten of ‘light’-producten - geeft ook gezondheidsproblemen. De lange lijst van klachten die een gebrek aan essentiële vetzuren kan opleveren (zie verderop), is daarvan het bewijs. Bodybuilders met een vetarm dieet bereiken niet hun beoogde spierontwikkeling. Essentiële vetzuren zijn nodig om het cholesterolgehalte op peil te houden, terwijl velen juist vetarm eten om dat te bereiken. En zoals gebleken is, zijn vetten zelfs nodig om op het juiste gewicht te blijven. Kortom, vetarme en vetloze producten zijn een bedreiging voor de gezondheid. En er is nog een reden om te waken voor vetvrije producten. Producenten zetten de consument vaak op het verkeerde been. Zonder vetten zijn voedingsmiddelen namelijk smakeloos, wat voor producenten reden is om er veel suikers aan toe te voegen. Het lichaam zet suikers om in diezelfde verzadigde vetten, die we juist wilden vermijden! De kreet ‘vetvrij’ op een verpakking wil dus nog niet zeggen dat u er gezonder of slanker van wordt. Het is zelfs zo dat het gebruiken van deze vetarme of ‘light’ producten gedragsveranderingen teweeg kunnen brengen. Volwassenen, maar ook kinderen, kunnen bijvoorbeeld onhandelbaar, onrustig en overbeweeglijk worden of last krijgen van heftige stemmingswisselingen. De bekende professor en psycholoog René Diekstra schrijft hierover in een van zijn columns 'Een oliedom dieet'. Producenten vervangen voor een 'light'-product vetten door suiker; suiker is echter nog slechter dan het slechtste vet. Gezonde vetten bestrijden overgewicht Essentiële vetzuren verhogen de snelheid van de stofwisseling en het energiepeil wat betekent dat er meer calorieën verbrand worden. In die zin zijn gezonde vetten dus tegelijkertijd slankmakende vetten! Daarnaast helpen ze de nieren om overtollig vocht kwijt te raken. Bij veel mensen is het vasthouden van vocht een oorzaak van overgewicht. Eetaanvallen, die vaak het gevolg zijn van een tekort aan bepaalde voedingsstoffen, worden door een juiste inname van gezonde voorkomen. Bovendien verbeteren die vetten het humeur, zodat eten uit ongenoegen niet meer nodig is. Je voelt je niet alleen beter, maar hebt ook meer energie. De behoefte om actief te zijn neemt toe. Gezonde vetten hebben ook een gunstige invloed op het cholesterolgehalte Cholesterol heeft een negatieve bijklank gekregen, doordat een te hoog cholesterolgehalte in verband wordt gebracht met een hoger risico op hart- en vaatziekten. Toch heeft ook elke cel cholesterol nodig. Het is een onmisbaar onderdeel van elke celmembraan, nodig voor de ontwikkeling van de hersenen van jonge kinderen. Vooral de ontwikkeling van het deel van de hersenen dat voor een normale ontwikkeling van de ogen verantwoordelijk is, lijkt in hoge mate afhankelijk van cholesterol. Cholesterol is bovendien betrokken bij wondgenezing en heeft een belangrijke structurele functie. Een te hoog gehalte cholesterol in het bloed is echter in verband gebracht met hart- en vaatziekten. Daarbij moet trouwens wel onderscheid gemaakt worden tussen twee soorten cholesterol: het HDL-cholesterol (het zogenaamde ‘goede’ cholesterol) en het LDL-cholesterol (het ‘slechte’ cholesterol). De gezonde vetten hebben een gunstig effect op het bloedcholesterolgehalte doordat ze het HDL-cholesterol licht doen toenemen en het slechte LDL-cholesterol evenals het totale vetgehalte van het bloed (triglyceriden), doen dalen. Gezonde vetten verbeteren de hersenfunctie Omdat de hersenen voor meer dan de helft uit essentiële vetzuren bestaan, is de hersenfunctie en hersenontwikkeling voor een groot deel van deze vetten afhankelijk. Er is steeds meer onderzoek voorhanden waaruit blijkt dat gezonde vetten allerlei leerproblemen, zoals leesblindheid en concentratiestoornissen kunnen verhelpen. Zelfs bij gedragsstoornissen zoals hyperactiviteit, crimineel gedrag en bepaalde geestesziekten kunnen gezonde vetten therapeutisch van nut zijn. Een interessant onderzoek met nerveuze, hyperactieve paarden, (ja, het geldt ook voor dieren) liet bijvoorbeeld zien dat de dieren kalmeerden wanneer simpelweg de inname van essentiële vetzuren, dus de gezonde vetten, werd verbeterd. De reguliere diervoeding is echter juist arm aan deze vetzuren. Kortom: Een vetvrij of vetarm dieet is gewoon ongezond. Voor mens en dier.   Biografie Martien Witsenburg kan zich inmiddels een ervaringsdeskundige noemen op het gebied van oliën en vetten. Na, zo’n tien jaar geleden, geënthousiasmeerd te zijn over dit bijzondere onderwerp begon hij met de productie van één van de eerste en nog steeds zeer succesvolle producten op de markt: Perfect Balance. Een mix van diverse biologische en gezonde plantaardige ongeraffineerde oliën die, het toen nog behoorlijk onbekende, omega-3 en omega-6 bevatten in de belangrijke verhouding 2:1. Om de kennis over dit onderwerp onder een breder publiek bekend te maken publiceerde hij de Nederlandstalige versie Feiten over Vetten van de onafhankelijke wetenschapster en biochemicus Mary G. Enig. Via dat boek, waarvan de oorspronkelijk titel Know your Fats is, werd duidelijk dat bepaalde vetten onmisbaar zijn, maar ook dat er een heel gezond verzadigd vet is namelijk kokosolie. Een olie die, in tegenstelling tot de meeste gangbare bak- en braadoliën, geen voor de gezondheid schadelijke transvetzuren bevat. Bovendien was het een bevestiging dat het dogma, dat verzadigde vetten per definitie ongezond zijn, in het geheel niet klopt. Sinds dit boek uit is adverteren de ‘grote producenten’ dat er omega-3 in hun producten zit. Dat het heel kleine hoeveelheden zijn en bovendien afkomstig is van goedkope geraffineerde rommel wordt er niet bij aangegeven. Zelfs aardappelschijfjes zouden deze gezonde olie, die niet tegen hoge temperaturen kan, bevatten. Dan moet je ze zeker maar rauw eten….. Meer informatie: www.witsenburg.net